Problemen met psychodiagnostiek: een Europese bevraging

MentALLY is een Europees gesubsidieerde studie die peilt naar de manier waarop hulpverleners kijken naar de GGZ en op welke manier zij deze idealiter georganiseerd zouden zien. Focusgroepen uit 6 verschillende landen, waaronder België (georganiseerd vanuit UGent), namen hieraan deel.

De onderzoeksvragen die men stelde waren de volgende:

  • Wat is de kijk van zorgverstrekkers op toegankelijke en effectieve geestelijke gezondheidzorg?
  • Welke praktijken en vaardigheden beschouwen professionals in de GGZ als belangrijk en noodzakelijk om de toegang, het verwijzen, samen te werken, en positieve behandeluitkomsten, te faciliteren.

Deze vragen werden georganiseerd rond vijf inhoudelijke thema’s. Eén van deze thema’s was de volgende: Complicaties en dilemma’s in de evaluatie en diagnosticering. Samengevat blijkt uit de resultaten dat psychodiagnostiek “vereist” en “noodzakelijk” is, en dat er teveel druk aan verbonden wordt.

De hulpverleners die deelnamen aan de focusgroepen hebben hun bezorgdheid geuit over het feit dat zij vaak worden geconfronteerd met diagnostische procedures waarin zij voorbij hun professionele competenties moeten gaan. Daarnaast geven zij aan dat zij vaak niet beschikken over de nodige instrumenten om hierin kwalitatieve zorg te bieden. Zij benoemen hierbij een gebrek aan gestandaardiseerde instrumenten en evidence-based diagnostische protocollen.

Dit “gebrek” uit zich ook op een ruimer niveau: overheden zouden gebrekkig zijn in hun steun voor training en vorming op vlak van psychodiagnostiek. Er is ook een voelbaar gebrek aan Europese licenties en accreditaties voor hulpverleners die zich specialiseren in psychodiagnostisch onderzoek.

Daarnaast benoemt men ook de “snelheid” waarmee tot een diagnose moet worden gekomen, vaak binnen (theoretische) raamwerken die te rigide zijn of waarin slechts één model wordt gehanteerd als standaardmodel. Zorgverleners in Zweden gaven aan dat zij zich ‘gevangen’ voelen in een financieel compensatiesysteem welke zij moeten implementeren en welke tot het ‘najagen’ van een diagnose leidt (“chase in diagnosis”). Zij noemen deze haast in het labelen “vernietigend”. Een getuigenis:

Last week I was going to write some papers that were to be distributed, and there was one of the junior doctors who had written ‘generalised anxiety’, and the patient had seen this and hit the roof. He had also been given a diagnosis that was completely wrong, so that he would sue everybody now. And this poor junior doctor had done it, I can’t just write UNS, or something … he had to write a diagnosis, so you are forced to write a diagnosis.” (Swedish participant)

Hulpverleners uit alle deelnemende landen waren het eens over het volgende: geestelijke gezondheidsproblemen zijn vaak bijzonder complex en zijn verbonden met verschillende levensdomeinen. Deze complexiteit en ambivalentie zijn vaak een hindernis in het komen tot een accurate diagnose, omdat het continue training, ervaring en flexibiliteit vereist in het vermijden van verkeerdelijk of overmatig labelen en stigmatiseren.

De volledige studie kan je hier raadplegen.

Steven Joris

Steven Joris is klinisch psycholoog (erkenningsnummer 901118073), onderzoeker en hoofdredacteur van De Jonge Psycholoog. Steven is werkzaam binnen het Psychodiagnostisch Centrum (Thomas More Antwerpen) en is tevens werkzaam als psychodiagnosticus op zelfstandige basis. Daarnaast zetelt Steven in de Sectie Psychodiagnostiek van de Belgische Federatie van Psychologen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *